Acceptatie lijkt soms een groot woord, maar in de praktijk gaat het vaak om kleine momenten. Momenten waarop je merkt dat je stemming bepaalt wat je kunt waarderen. Soms staat de radio aan en voelt het prima, soms irriteert het je ineens. Niet omdat de muziek anders is, maar omdat jij anders bent. Dat is geen zwakte, het is menselijkheid.
De schommelingen van het leven
We zijn allemaal op zoek naar acceptatie. Niemand vindt het fijn om afgewezen te worden, en ergens is dat logisch. We zijn bedoeld om niet alleen te zijn, om verbonden te leven. Die behoefte aan acceptatie zit ingebakken in wie we zijn. Maar hoe we die behoefte ervaren, verschilt per levensfase, per dag, soms zelfs per uur.
Er zijn momenten waarop je stevig staat en minder kijkt door de bril van “wat denken anderen”. En er zijn momenten waarop die bril ineens weer op je neus staat zonder dat je het doorhebt. Dat is normaal. Dat is leven.
Wanneer je stemming bepaalt wat je aankan
In de auto merk ik het wel eens. De radio staat aan, ik rijd, ik denk, en dan ineens voel ik irritatie. Niet omdat het nummer slecht is, maar omdat mijn hoofd vol is. Het moment van realisatie komt eigenlijk te laat. Als ik het eerder zou opmerken, zou het niet zo oplopen in mijn systeem. Maar zodra ik het voel, handel ik er wel naar. Radio uit. Even stilte. Even alleen zijn met mijn gedachten.
Wetenschappers noemen dit affectieve modulatie: je stemming beïnvloedt wat je kunt verdragen en waarderen[1]. Het is geen fout in je systeem, het ís je systeem. Je lichaam en geest geven aan wat ze nodig hebben.
Als anderen jouw ‘oude ik’ verwachten
“Normaal vind je dat wel leuk!” Die zin kan meer raken dan bedoeld. Alsof iemand een oude versie van je oproept die je op dat moment niet even niet kunt of wilt zijn. Ik ben dynamisch, ik hou van afwisseling, maar ik heb ook rituelen die me houvast geven. Mijn ochtendroutine bijvoorbeeld. Die wil ik niet zomaar veranderen, terwijl een nieuw element soms juist wel een enorme boost kan geven.
Maar wanneer iemand zegt dat ik iets normaal leuk vind, voel ik weerstand. Ben ik zelf niet de expert op wat ik nu wel of niet leuk vind? Acceptatie betekent ook dat anderen mogen erkennen dat jij verandert, groeit, of even anders in het leven staat.
De vrijheid om je terug te trekken
Ik heb geleerd dat het soms nodig is om me even terug te trekken. Niet als vlucht, maar als zorg. Even tijd alleen met mijn gedachten. Even ruimte om te voelen wat er speelt. Dat is geen egoïsme, dat is zelfacceptatie. En wie zichzelf accepteert, kan anderen veel beter accepteren.
Psychologisch gezien is dit gezond: mensen die regelmatig bewust ‘terugschakelen’ hebben een betere emotionele regulatie[2]. Je voorkomt dat je overprikkeld raakt, en je geeft jezelf de kans om weer open te staan voor verbinding.
Acceptatie vanuit geloof
Voor mij is acceptatie niet alleen psychologisch, maar ook geestelijk. De Bijbel leert me dat ik geaccepteerd ben in Jezus. Die ingebakken noodzaak om erbij te horen, vindt daar haar oorsprong: één zijn met God. Niet omdat ik perfect ben, maar omdat Hij dat is.
Die gedachte opent iets. Het maakt mild. Het geeft ruimte. Het maakt dat ik anderen niet hoef te beoordelen op hun stemming, hun fase, hun voorkeuren. Want als God mij accepteert in mijn schommelingen, wie ben ik dan om anderen vast te zetten in wie ze “normaal” zijn? Wat is “normaal”?
Wat ik graag wil meegeven
Het is oké om nu even andere voorkeuren te hebben. Het is oké om je terug te trekken. Het is oké om te veranderen. Het is oké om mild te zijn naar jezelf.
En misschien opent dat ook iets richting God. Niet als verplichting, maar als uitnodiging. Acceptatie begint bij erkennen waar je bent, en eindigt bij ontdekken dat je nooit alleen hoeft te staan.
Literatuurlijst
- Gross, J. J. (2015). Emotion regulation: Current status and future prospects. Psychological Inquiry, 26(1), 1–26.
- Koole, S. L. (2009). The psychology of emotion regulation: An integrative review. Cognition & Emotion, 23(1), 4–41.
