Soms volg je van die influencers waarbij alles wat ze aanraken in goud lijkt te veranderen. Elke video is raak, elke foto perfect belicht en elk woord lijkt rechtstreeks tot jou gesproken. Het voelt authentiek, doorleefd en speciaal voor jou gemaakt.
Maar is dat wel zo? Of kijken we naar een goed geoliede machine? De term ‘influencer’ vind ik trouwens treffend en eerlijk: het doel is immers letterlijk beïnvloeden. Tegelijk vind het ik het vreselijk dat dit ‘een beroep’ kan zijn.
(Toegepaste) Psychologie
In mijn eerste les van de opleiding Toegepaste Psychologie deden we een voorstelrondje. De docent vroeg: “Waarom doe je deze opleiding?” Een klasgenoot antwoordde zonder enige schroom: “Ik wil mensen leren beïnvloeden, zodat ze doen wat ik wil.”
De zaal viel even stil. De docent reageerde droog: “Dat ga je hier zeker leren. Maar daarbij leer je ook of dat ethisch verantwoord is.”
Niet iedereen is zo eerlijk over zijn intenties als die klasgenoot. Achter de gelikte content van succesvolle influencers zit vaak een heel team. Er wordt gebruikgemaakt van scripts met speciaal gekozen woorden (neurolinguïstisch programmeren) en datamodellen die precies voorspellen wanneer ze moeten posten om jouw brein te prikkelen.
Klinkt dat cynisch? Misschien. Is het fout? Nee, niet per se. Ik ben er niet zozeer tegen. Het is slim gebruikmaken van kennis. “Dingen doelbewust doen” is de beste manier om resultaat te halen; dat geldt voor een zorginstelling, een financiële administratie én voor een Instagram-account. Het is dan vakmanschap. Er zit een enorme hoeveelheid tijd, energie en strategie achter dat ene ‘spontane’ moment.
Beïnvloeding is overal, maar in deze korte post richt ik me eigenlijk alleen op ‘influencers’. Dit zelfde principe zit achter media, marketing, recruiting en ga zo maar door.
Wat dan?
Mijn punt is niet dat je influencers moet ontvolgen. Mijn punt is dat jij je moet beseffen dat er aan jouw touwtjes getrokken wordt. Dat wat spontaan lijkt, vaak pure psychologie en conditionering is.
Geniet van de content, haal er inspiratie uit, maar blijf kritisch. Vraag jezelf bij die volgende ‘gouden’ post eens af: vind ik dit echt leuk, of is er net heel slim op mijn knoppen gedrukt?
Ben jij vandaag al beïnvloed?
