Neem de regie over je leven met een interne locus of control
Stel je voor: je staat weer in de file, de deadline schuift op, of iemand laat je keihard zitten. Wat is jouw eerste impuls? Zuchten, mopperen, appen naar een vriend: “Waarom overkomt míj dit nou altijd?”
Ik ken het maar al te goed. Als afgestudeerde Toegepast Psycholoog én gelovige man merk ik het elke dag: klagen voelt even als een uitlaatklep, maar het lost niks op. Sterker nog, het zuigt energie en houdt je klein. Vandaar deze post. Niet om met een vingertje te wijzen, maar om samen te kijken: wat als we stoppen met klagen en beginnen met leren?
Waarom schrijf ik dit nu?
Omdat iedereen situaties meemaakt. Positieve situaties zijn vaak vanuit zichzelf al positief geïnterpreteerd. Negatief? Daar trappen we massaal in de valkuil van het slachtofferverhaal. Ik zie het bij mezelf, bij mensen die ik spreek en ook op social media. En ik weet: er is een betere weg. Een weg van eigenaarschap, psychologie én geloof. Dat wil ik met je delen.
Je hebt altijd een keuze
Je hebt de locus of control – de plek waar je denkt dat de controle ligt. Psycholoog Julian Rotter beschreef dit al in de jaren ’60:
- Externe locus: “Het overkomt me, de wereld is tegen me, anderen bepalen mijn geluk.” → Slachtofferrol, klagen, machteloosheid.
- Interne locus: “Ik heb invloed op hoe ik hiermee omga, ik kan leren en groeien.” → Eigenaarschap, actie, rust.
Herken je jezelf in de Externe locus?
Goed nieuws: je kunt die locus verschuiven. Het staat niet vast! Door bewust te kiezen wat je doet met een situatie, voed je de interne versie. En dat kun je natuurlijk net zo lang doen tot het ‘vanzelf’ gaat.
En dan komt de Bijbel er prachtig bij. Want God vraagt ons niet om alles zelf te fixen. Hij zegt: “Wees in geen ding bezorgd, maar laat in alles uw wensen bekend worden bij God, door bidden en smeken, met dankzegging” (Filippenzen 4:6-7). Of: “Werpt al uw zorgen op Hem, want Hij zorgt voor u” (1 Petrus 5:7).
Soms zijn er situaties waar je zelf totaal geen invloed op kunt uitoefenen. Wat kun je dan doen? Klagen tegen anderen? Dat verandert niets. Bidden en loslaten? Dat geeft vrede. En in de Psalmen zien we het rauw: David klaagt wél, maar altijd tegen God. En daar blijft het niet bij. Dat is het verschil. Wat doet bidden? Het brengt jou in contact met God en dan leer je Hem kennen zoals Hij is. Waar je mee omgaat, word je mee besmet. 😉
Jakobus 1:2-4 gaat nog verder: beschouw het als vreugde wanneer je in allerlei beproevingen valt, want dat bouwt volmaaktheid en volkomenheid in je op. Kortom: elke situatie kan een leermoment worden. Zelfs de rotte.
Waarom de interne locus de betere keuze is
Klagen voelt misschien even goed (herkenning, medelijden), maar het versterkt zichzelf. Je trekt meer negatief aan, het blijft hangen, en uiteindelijk lost het niks op.
Met een interne locus en overgave aan God:
- Je krijgt energie terug.
- Je groeit écht.
- Je leeft vrijer, vreugdevoller en dichter bij Gods plan.
- Je karakter zal meer gaan lijken op hoe het bedoeld is.
Geen slachtoffer meer. Maar iemand die de regie pakt.
Hoe doe je dat dan?
- Word je bewust: merk op wanneer je klaagt. Zeg hardop: “Dit is een leermoment. Wat kan ik hieruit halen?”
- Richt je op wat je wél kunt beïnvloeden. De rest? Laat los.
- Bid in plaats van klaag. Eerlijk, rauw, zoals in de Psalmen.
- Reflecteer dagelijks. Schrijf op wat er gebeurde, wat je leerde, en waar je het aan God hebt overgegeven.
Jouw volgende stap
Heb je hier iets van herkend? Praat er gerust met mij over (reacties staan open of stuur een bericht). Of maak het bespreekbaar bij iemand anders.
Ook kun je vandaag nog starten met reflecteren op papier! Ik heb altijd heel veel aan het denken, bidden en reflecteren op papier. Een soort externaliseren van mijn gedachten. Sinds kort doe ik dat steeds vaker digitaal met Reflection: een digitale journal die echt werkt (hier heb ik vorige keer over geschreven).
iOS download | Android download | Probeer via web | Mijn affiliate pagina
Transparantie: Deze post bevat een affiliate-link. Als je via mijn link aankopen doet, ontvang ik een kleine commissie zonder extra kosten voor jou. Ik beveel Reflection aan omdat ik het zelf dagelijks gebruik en er oprecht enthousiast over ben.
Laten we samen kiezen: niet klagen, maar leren.
Ben jij in control?
Literatuurlijst
Rotter, J. B. (1966). Generalized expectancies for internal versus external control of reinforcement. Psychological Monographs: General and Applied.
De Bijbel (NBV21) – Filippenzen 4:6-7, 1 Petrus 5:7, Jakobus 1:2-4.
